Heinz Guderian ACHTUNG PANZER! Uwaga Czołgi!

W 2012 roku staraniem Wydawnictwa Tetragon i Instytutu Wydawniczego ERICA ukazała się praca gen. płk Heinza Guderiana Uwaga czołgi!. Jest to pierwsze wydanie polskie, które ukazało się 75 lat po pierwszej niemieckiej publikacji. Jest to praca, mówiąc kolokwialnie, kultowa. Należy ona do kanonu myśli wojskowej i jest kluczową dla zrozumienia koncepcji niemieckiego Blitzkriegu.

Polskie wydanie zostało dodatkowo opatrzone ponad 50-stronicowym wstępem, którego autorem jest tłumacz – Krzysztof Fudalej. Przybliżono w nim znaczenie książki dla wojskowości, postać gen. Guderiana, genezę powstania książki, poglądy innych teoretyków broni pancernej, które miały wpływ na Guderiana itp. Tłumacz zwraca także uwagę czytelników na kilka istotnych aspektów, dotyczących tak samego Guderiana, jak i jego książki.

Zasadnicza część książki dzieli się na 10 rozdziałów, przedmowę, wstęp i zakończenie. Liczy w sumie 313 stron. Praca opatrzona została ciekawymi zdjęciami oraz 15 mapami.

W pierwszy rozdziale gen. Guderian przedstawia nam przyczyny, dla których doszło na froncie zachodnim do wojny pozycyjnej. Utrata przez kawalerię zdolności do dokonania rozpoznania operacyjnego, niszczycielska siła karabinu maszynowego i artylerii, wreszcie zastosowanie na masową skalę umocnień polowych, składały się na podstawowe przyczyny utraty przez piechotę zdolności przełamania frontu.

W drugim rozdziale autor omawia próby wyjścia z impasu za pomocą tzw. „bitwy artyleryjskiej” – zmasowanego, wielogodzinnego, a później wielodniowego, artyleryjskiego przygotowania ataku. Wskazuje na podstawowe niedomagania takiej próby. Prezentuje także drugu sposób przełamania pozycyjnego charakteru działań – użycie gazów bojowych.

W kolejnych dwóch rozdziałach omawia genezę powstania czołgów oraz narodziny wojsk pancernych – tj. przedstawia masowe ich użycie w operacjach 1918 roku. Zwraca uwagę na błędu dowództw francuskiego i brytyjskiego. Niedocenianie nowej broni przez niemiecki Sztab Generalny.  Odnosi się pokrótce do wszystkich nowych środków walki, które pojawiły się na polach bitew pierwszej wojny światowej.

Z kolei przechodzi do warunków Traktatu Wersalskiego (nazywając go Dyktatem wersalskim – tak go potocznie nazywano w Niemczech w okresie międzywojennym).

Szósty rozdział to prezentacja powojennego rozwoju wojsk pancernych we Francji, Anglii i ZSRR, zarówno na polu technicznym jak i dorobku teoretycznego. Dla mnie to był jeden z najciekawszych rozdziałów. Przede wszystkim, czytając  tekst należy cały czas mieć na uwadze cel, jaki przyświecał Guderianowi, gdy pisał książkę. Po drugie interesowało mnie, jak autor postrzegał francuskie zmiany organizacyjne i techniczne broni pancernej (powołanie mieszanych dywizji kawalerii, powstanie lekkich dywizji zmechanizowanych, zapowiedź organizacji dywizji pancernych, a jednocześnie częściowe przywiązanie czołgów do piechoty). Byłem bardzo zaskoczony, gdy okazało się, że postrzega on większość z nich pozytywnie (poza połączeniem brygady zmechanizowanej z kawaleryjską w DCL). Szczególnie podobała mu się idea dragon portés (być może niemieccy grenadierzy w Sdkfz-ach 250/251 to pokłosie fascynacji francuskimi dragonami).

W siódmy rozdziale Guderian przedstawia krótką historię niemieckich wojsk pancernych – od wojsk samochodowych po prezentację podstawowych pododdziałów wojsk pancernych (rozpoznawczych, przeciwpancernych, czołgów i strzelców zmotoryzowanych).

Następnie przechodzimy do krótkiej prezentacji życia garnizonowego wojsk pancernych.

Przedostatni rozdział to omówienie dwóch jedynych starć pancernych w Wielkiej Wojnie oraz omówienie taktyki walki czołgów i ich współdziałania z innych broniami. Tu na szczególną uwagę zasługuje podkreślenie decydującej roli broni pancernej (w owym czasie słowa prorocze).

Ostatni rozdział to poglądy autora na przebieg współczesnych jemu działań wojennych. Jest tu wiele charakterystycznych koncepcji, które z powodzeniem Niemcy stosowali w latach 1939-42 na frontach II wojny światowej. Warto także zwrócić uwagę na sporo zbieżności w poglądach leżących u podstaw Blitzkriegu z radziecką teorią głębokiej operacji.

Reasumując, książka niezwykle ważna, dobrze przetłumaczona, którą czyta się szybko. Absolutny must have dla każdego zainteresowanego II wojną światową, a bronią pancerną w szczególności. Dobrze się stało, że Tetragon i ERICA zdecydowały się na opublikowanie tej pracy.

Aby jednak nie było za dobrze, muszę dołożyć nieco dziegciu. Miałem do tej pory wrażenie, że Żywiąc wojnę to najgorzej zredagowana praca tych kooperantów. Myliłem się. Achtung Panzer! bije wszelkie rekordy. I nie chodzi tu o jakieś literówki, tylko niedomaganie związane z niewychwyceniem zmiany koncepcji tłumaczenia, co powoduje różne potworki.

Moja ocena: 5,5/6

Połówkę obciąłem za redakcję.

Książkę można kupić w księgarni internetowej fortgier.pl

http://fortgier.pl/p/32/23416/achtung-panzer-uwaga-czolgi–czasy-najnowsze-xx-xxiw-ksiazki-ksiazki-historyczne.html

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s